Als je via onze links koopt, ontvangen we mogelijk een commissie. Dat verandert onze scores niet. Meer info
Bijgewerkt 21 okt 2026

GIMP handleiding: achtergrond verwijderen, verkleinen, bijsnijden en meer

In deze GIMP handleiding lees je stap voor stap hoe je in GIMP 3.2 een achtergrond verwijdert, een afbeelding verkleint, een rechte lijn tekent, bijsnijdt, met lagen werkt en exporteert naar PNG of JPG. De menunamen komen uit de Nederlandse handleiding van GIMP 3.2.

Inhoud
  1. Achtergrond verwijderen in GIMP
  2. Een afbeelding verkleinen in GIMP
  3. Een rechte lijn tekenen in GIMP
  4. Bijsnijden in GIMP
  5. Werken met lagen
  6. Opslaan en exporteren naar PNG of JPG
  7. Handige sneltoetsen in GIMP
  8. GIMP verder leren
  9. Tips voor werken met GIMP
  10. Alternatieven voor GIMP
  11. Veelgestelde vragen
  12. Meer over GIMP
  13. Meer over dit onderwerp

GIMP is een gratis en open source fotobewerkingsprogramma voor Windows, macOS en Linux, en het bekendste gratis alternatief voor Photoshop. De interface is in het Nederlands. In deze GIMP handleiding lees je per taak welke stappen je zet in GIMP 3.2, de nieuwste versie is 3.2.6 van 10 september 2026. De menunamen komen uit de officiële Nederlandse handleiding van GIMP 3.2, gecontroleerd op 21 oktober 2026.

Die handleiding is voor 99% vertaald en volgt de vertaling van het programma. Waar we niet zeker weten hoe een knop in de Nederlandse interface precies heet, zetten we de Engelse naam erbij.

Prijs
Gratis
Prijsmodel
Gratis
Gratis versie
Ja: het volledige programma is gratis.
Platforms
Windows, macOS, Linux
Nederlands
Ja
Bestandsformaten
XCF (eigen formaat), PSD (import en export), PSB (export), JPEG, PNG, TIFF, WebP, GIF, HEIF/AVIF, JPEG 2000, PDF, SVG (export sinds 3.2), DDS
Leercurve
Gemiddeld
Ontwikkelaar
The GIMP Team (opensourcecommunity)
Gecontroleerd
21 oktober 2026

Achtergrond verwijderen in GIMP

Een achtergrond verwijderen is een van de meest gezochte taken in GIMP. Welke methode je kiest, hangt af van de achtergrond. Bij een effen of rustige achtergrond werkt de Toverstaf het snelst. Bij een drukke achtergrond of een onderwerp met haar of fijne randen gebruik je Voorgrond selecteren.

Belangrijk voor beide methoden: voeg eerst een alfakanaal toe. Zonder alfakanaal vult GIMP het gewiste deel met de achtergrondkleur, meestal wit, in plaats van het doorzichtig te maken.

Methode 1: een effen achtergrond verwijderen met de Toverstaf

  1. Open de afbeelding en kies Laag > Transparantie > Alfakanaal toevoegen.
  2. Kies Gereedschap > Selectie > Toverstaf, of druk op U, en klik op de achtergrond.
  3. Selecteert de Toverstaf te veel of te weinig, pas dan in de gereedschapsopties de Drempelwaarde aan. Hoe hoger de waarde, hoe groter de selectie. Houd Shift ingedrukt en klik om extra gebieden toe te voegen.
  4. Kies Bewerken > Wissen, of druk op Delete. Op een laag met alfakanaal wordt de selectie transparant.
  5. Exporteer als PNG om de transparantie te bewaren. JPG ondersteunt geen transparantie.

Methode 2: een onderwerp vrijstaand maken met Voorgrond selecteren

  1. Voeg eerst een alfakanaal toe via Laag > Transparantie > Alfakanaal toevoegen.
  2. Kies Gereedschap > Selectie > Voorgrond selecteren. Dit gereedschap heeft standaard geen sneltoets.
  3. Omlijn het onderwerp ruwweg, met een beetje achtergrond erbij. Sluit de lijn door op het geel oplichtende startpunt te klikken of door te dubbelklikken.
  4. Druk op Enter voor het masker. Kies Voorgrond tekenen en trek een lijn door het onderwerp. De dikte stel je in met Breedte omlijning.
  5. Verfijn met Achtergrond tekenen en Onbekend tekenen, en controleer het resultaat met Voorbeeldmasker. Druk op Enter of klik op Selecteren.
  6. Kies Selecteren > Inverteren (Ctrl+I) om de achtergrond te selecteren, en druk op Delete. In de handleiding heet deze functie ook Omkeren (Engels: Invert), dus zoek op beide namen als je hem niet ziet.

Tips voor een nette uitsnede

  • Werk op een kopie van je laag, zodat je altijd terug kunt.
  • Zoom in op de randen voordat je Voorgrond tekenen of Achtergrond tekenen gebruikt.
  • Blijft er een rand van de oude achtergrond staan, verhoog dan bij de Toverstaf de Drempelwaarde of voeg met Shift het ontbrekende gebied toe aan de selectie.
  • Exporteer het resultaat als PNG, en bewaar je werkbestand als XCF.

Een afbeelding verkleinen in GIMP

  1. Kies Afbeelding > Afbeelding schalen.
  2. Vul onder Afbeeldingsgrootte de nieuwe Breedte of Hoogte in, in beeldpunten of een andere eenheid uit het keuzemenu.
  3. Laat het kettingpictogram gesloten. Dan blijft de verhouding gelijk en past de andere waarde zich vanzelf aan.
  4. Kies onder Kwaliteit een methode bij Interpolatie en bevestig met de knop Schalen (Scale).
  5. Sla het resultaat op als nieuw bestand via Bestand > Exporteren als, zodat het origineel intact blijft.

Een rechte lijn tekenen in GIMP

  1. Kies een tekengereedschap, zoals Penseel of Potlood.
  2. Klik op het beginpunt en houd daarna Shift ingedrukt. Je ziet een dunne hulplijn naar de aanwijzer.
  3. Klik op het eindpunt terwijl je Shift ingedrukt houdt. GIMP tekent de rechte lijn. Klik verder voor aaneengesloten lijnstukken.
  4. Houd Ctrl+Shift ingedrukt om de richting te beperken tot veelvouden van 15 graden, voor precies horizontale, verticale of diagonale lijnen.

Bijsnijden in GIMP

  1. Kies Gereedschap > Transformeren > Bijsnijden, of druk op Shift+C.
  2. Sleep een rechthoek over het deel dat je wilt houden. Versleep randen of hoeken om de rechthoek aan te passen.
  3. Wil je een vaste verhouding, zet dan in de gereedschapsopties Vast aan met Beeldverhouding, bijvoorbeeld 16:9.
  4. Druk op Enter of klik in de rechthoek om bij te snijden.

Let op: de optie Bijgesneden beeldpunten verwijderen staat standaard uit. Zet die aan als de weggesneden pixels echt weg moeten.

Werken met lagen

Met lagen bewerk je onderdelen van een afbeelding los van elkaar, zoals tekst, een logo of een aanpassing.

  1. Open het dialoogvenster Lagen via Vensters > Dokbare vensters > Lagen (Dockable Dialogs), of druk op Ctrl+L.
  2. Maak een nieuwe laag via Laag > Nieuwe laag (Shift+Ctrl+N) en kies bij Vulling bijvoorbeeld Transparant.
  3. Klik op het oogpictogram om een laag te verbergen. Per laag stel je Modus en Dekking in.
  4. Gebruik de knoppen onderaan het venster: Nieuwe laag aanmaken, Laag omhoog, Laag omlaag, Lagen dupliceren, Maskers aan lagen toevoegen en Lagen verwijderen.

Nieuw in GIMP 3.2 zijn koppelingslagen: een extern bestand, zoals een SVG uit Inkscape, dat in GIMP wordt bijgewerkt als je het origineel aanpast. Ook kun je met het padgereedschap vectorlagen maken. De Nederlandse menunaam voor het openen als koppelingslaag (Open as Link Layer) vonden we niet.

Opslaan en exporteren naar PNG of JPG

  1. Bestand > Opslaan bewaart alleen in het eigen XCF-formaat van GIMP, met al je lagen. Gebruik dat voor je werkbestand.
  2. Voor PNG, JPG of een ander formaat kies je Bestand > Exporteren als (Ctrl+Shift+E).
  3. Typ bij Naam de bestandsnaam met de extensie van het gewenste formaat, of kies het bestandstype in het exportvenster. Kies een map en klik op Exporteren. Daarna volgen de opties van dat formaat.
  4. Heb je een JPG of PNG geopend, dan schrijft Bestand > [bestandsnaam] overschrijven het origineel over in hetzelfde formaat. Bestand > Exporteren naar herhaalt een eerdere export.

Nieuw in 3.2 is export naar onder meer JPEG 2000 en Photoshop PSB.

Handige sneltoetsen in GIMP

TaakSneltoets
ToverstafU
BijsnijdenShift+C
Selectie omkerenCtrl+I
Dialoogvenster LagenCtrl+L
Nieuwe laagShift+Ctrl+N
Exporteren alsCtrl+Shift+E
Rechte lijnShift (bij Penseel of Potlood)

Een volledig overzicht staat op de Nederlandse sneltoetsenkaart van GIMP 3.2.

GIMP verder leren

GIMP is volledig gratis, zonder betaalde versie of advertenties. Download het alleen via gimp.org, de Microsoft Store of Flathub; hoe dat gaat, lees je bij GIMP gratis downloaden.

Tips voor werken met GIMP

  • Voeg eerst een alfakanaal toe voordat je wist. Anders wordt het gewiste deel gevuld met de achtergrondkleur.
  • Exporteer vrijstaande afbeeldingen als PNG. JPG heeft geen transparantie.
  • Bewaar je werk als XCF. Maak een aparte export voor web of print, zo houd je je lagen.
  • Zoek je een menunaam? Gebruik de Nederlandse handleiding van 3.2, die volgt de vertaling van het programma.

Werk je liever met Photoshop, dan staan dezelfde taken in onze Photoshop handleiding. Ons volledige oordeel over GIMP lees je in de review van GIMP.

Alternatieven voor GIMP

7,9/10Gratis Photoshop-achtige editor in de browser die PSD-bestanden opent en bewaartFreemiumLees de review
8,1/10Gratis open-source schilderprogramma voor illustratie, concept art en animatieGratisLees de review
7,4/10Snelle, gratis beeldbewerker voor Windows met lagen en plug-insGratisLees de review

Veelgestelde vragen

Hoe verwijder ik een achtergrond in GIMP?

Kies eerst Laag > Transparantie > Alfakanaal toevoegen. Selecteer een effen achtergrond met de Toverstaf (sneltoets U) en kies Bewerken > Wissen (Delete). Bij een drukke achtergrond gebruik je Voorgrond selecteren om het onderwerp te selecteren, keer je de selectie om met Ctrl+I en wis je de achtergrond. Exporteer daarna als PNG om de transparantie te bewaren.

Waarom wordt de achtergrond wit in plaats van transparant?

Dan heeft je laag geen alfakanaal. Zonder alfakanaal vult Bewerken > Wissen de selectie met de achtergrondkleur. Kies eerst Laag > Transparantie > Alfakanaal toevoegen en wis opnieuw. Exporteer daarna als PNG, want JPG ondersteunt geen transparantie.

Hoe verklein ik een afbeelding in GIMP?

Kies Afbeelding > Afbeelding schalen, vul een nieuwe Breedte of Hoogte in en laat het kettingpictogram gesloten, zodat de verhouding gelijk blijft. Bevestig en sla het resultaat via Bestand > Exporteren als op als nieuw bestand, zodat het origineel intact blijft.

Hoe teken ik een rechte lijn in GIMP?

Kies Penseel of Potlood, klik op het beginpunt, houd Shift ingedrukt en klik op het eindpunt. Met Ctrl+Shift beperk je de hoek tot veelvouden van 15 graden, voor precies horizontale, verticale of diagonale lijnen.

Waarom kan ik in GIMP niet opslaan als JPG?

Bestand > Opslaan bewaart alleen in het eigen XCF-formaat van GIMP, met je lagen. Voor JPG, PNG of een ander formaat gebruik je Bestand > Exporteren als (Ctrl+Shift+E). Typ de bestandsnaam met de juiste extensie en klik op Exporteren.

Is er een Nederlandse handleiding van GIMP?

Ja. De officiële handleiding van GIMP 3.2 is voor 99% in het Nederlands vertaald en staat gratis op docs.gimp.org. Er is ook een Nederlandse sneltoetsenkaart als pdf. GIMP zelf is gratis en heeft een Nederlandstalige interface; lees meer bij GIMP gratis downloaden.

Meer over GIMP

Meer over dit onderwerp

Redactie Tekenprogramma.nl
Beoordeeld met onze vaste scoremethode op basis van officiële documentatie, actuele prijzen en ervaringen van gebruikers. Bijgewerkt op 21 oktober 2026. Zo beoordelen we
7,6/10Naar gimp.org